Suudi Arabistan Türk ürünlerine ambargo mu uyguluyor?

Türkiye ile Suudi Arabistan arasında yaşanan diplomatik kriz Riyad'ın Türk ürünlerine yönelik uygulamaya başladığı ambargoya dönüştü. 

Türkiye'den gönderilen tekstil, kimya ve gıda ürünleri bir aydan fazla bir süredir Suudi Arabistan'ın Kızıldeniz kenarındaki Cidde ve Duba limanlarında bekletiliyor. 

Türk yetkililer sorunu çözmek için Suudi Arabistan nezdinde girişimlerde bulunurken, iş dünyası ise yaşananların kasıtlı olduğunu belirtiyor. 

CHP Hatay Milletvekili Mehmet Güzelmansur, 23 Haziran’da yola çıkan ve yaş sebze meyve taşıyan TIR'ların yaklaşık bir aydır Cidde Limanı'nda bekletildiğini açıklamıştı. 

Türk ürünlerinin Ortadoğu'daki en önemli müşterilerinden biri olan Suudi Arabistan'a geçtiğimiz yıl 2.6 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirilmişti. 

Benzer bir durum Mayıs ayında da Irak'la yaşanmış, Bağdat'ın Türkiye'den yumurta ithalatını yasaklaması üzerine tavukçuluk sektörü büyük bir darbe yemişti. 

Ürdün de 2011'de imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması'nı geçtiğimiz yıl tek taraflı olarak sonlandırmış, iptalin arkasında Suudi Arabistan'ın olduğu öne sürülmüştü. 

Gazeteci Cemal Kaşıkçı'nın Suudi Arabistan'ın İstanbul Başkonsolosluğu'nda geçtiğimiz yıl sonunda öldürülmesi, bölgede yaşanan rekabet Türk-Suud ilişkilerinin en kötü dönemlerinden birini yaşamasına sebep oluyor. 

Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri medyası sık sık yaptıkları çağrılarla Türk ürünlerinin boykot edilmesini istiyor. 

Riyad Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Aclan el Aclan haziran ayında Twitter'dan yaptığı açıklamada Türk ürünlerinin boykot edilmesi çağrısında bulunmuştu. El Aclan, boykota gerekçe olarak Erdoğan ve Türk yetkililerin Suudi Yönetimi'ne karşı düşmanlık beslemesi olduğunu belirterek boykotun ithalat, işgücü ve Suudi Arabistan'ta iş yapan Türk şirketlerini de kapsamasını istemişti. 

Bu çağrıların hızla etkisini gösterdiği, özellikle Türkiye'ye gelen Suudi turist sayısında yüzde 30'lara varan düşüşlerin yaşandığı belirtiliyor. 

Aynı şekilde Türkiye'de emlak alan Suudi Arabistan vatandaşlarının da engellenmesi için yetkililer Bosna Hersek, Gürcistan gibi farklı ülkeleri alternatif olarak sunuyor. 

Laleli Sanayici ve İş İnsanları Derneği Başkanı Gıyasettin Eyüpkoca, Suudi Arabistan'la yaşanan gerginliklerin Laleli piyasası üzerinde ciddi bir etki göstermeye başladığını öne sürüyor. Rusya ve İran'daki gelişmelerle birlikte Laleli'de tekstil satışlarının yüzde 40 düştüğü belirtiliyor. 

Irak ve Suriye'de yaşanan olaylardan dolayı Türkiye Suudi Arabistan ve Körfez ülkelerine ihracatta büyük zorluklar yaşıyor. 

Körfez ülkelerine gidecek TIR'lar gemilerle Süveyş Kanalı'nı geçerek Kızıldeniz kenarındaki Suudi limanlarına ulaşıyor. Bu da hem maliyeti artırıyor, hem de sürenin uzamasına sebep oluyor. 

Arap Baharı'ndan hemen sonra Türkiye ve Mısır arasında yaşanan sıcak ilişkiler, Türk TIR'larının Ro-Ro seferleriyle Mısır'ın İskenderiye Limanı'na getirilmesi, oradan karayoluyla ülkenin güneyindeki Safaga Limanı'ndan Kızıldeniz'in karşı yakasındaki Suudi limanlarına taşınması gündeme gelmişti. 

Fakat Mursi Yönetimi'nin devrilmesi projeyi de rafa kaldırmıştı. 

Türk ihracatçılar, önümüzdeki Ekim ayında Suudi Arabistan'la Irak arasındaki Ar-Ar Sınır Kapısı'nın açılmasını bekliyor. Saddam Hüseyin'in Kuveyt'i işgal etmesi üzerine Suudi Arabistan 1990 yılında Irak'la tek sınır kapısını kapatmıştı. Bu kapının açılması durumunda Türk ürünlerini Körfez ülkelerine daha hızlı bir şekilde ulaşabileceği belirtiliyor. 

Topraklarının önemli bir kısmı çöllerle kaplı olan Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Kuveyt, Bahreyn ve Umman meyve ve sebze ihtiyacının neredeyse tamamını dışarıdan karşılıyor. Katar, Umman ve Kuveyt bu ihtiyacının önemli bir kısmını Basra Körfezi'nin karşı yakasındaki İran'dan karşılarken, bu ülke ile soğuk savaş durumunda bulunan Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri ise Türkiye ve Mısır'dan tedarik ediyor.