The Arab Weekly: Kahire, Ankara'ya karşı Trablus'u markaja aldı

Mısır Cumhurbaşkanı Abdül Fettah Sisi ile Libya Başkanlık Konseyi Başkanı Muhammed Menfi arasında Perşembe günü Kahire'de gerçekleşen görüşme, Kahire'nin, en son aylar önce Kahire'yi ziyaret eden Libya Ulusal Ordusu (LNA) Başkomutanı Mareşal Halife Haftar başta olmak üzere Doğu Libya'daki müttefikleri pahasına ülkenin yeni yetkililerine yaklaştığını gösteriyor.

Uzmanlar, Mısır'ın yeni Libya yürütme otoritesi liderlik yarışında desteklediği Parlamento Başkanı Akile Salih ve eski İçişleri Bakanı Fathi Başağa’nın yenilgisini Ulusal Birlik Hükümeti'ne (GNU) yaklaşarak telafi etmeye çalıştığını söylüyor.

Kahire, meclis başkanının güneyden, Başkanlık Konseyi başkanının doğudan, başbakanın ise Batı'dan seçilmesini öngören yeni siyasi anlaşma uyarınca parlamento başkanlığı görevinden istifa edebilecek bir zamanlar en önemli müttefiki olan Salih'i kaybetmek üzere olabilir.

Trablus'u ele geçirme girişiminin başarısız kalmasından sonra Hafter’in doğudaki siyasi ve askeri etkisi azaldı. Kahire ile ilişkileri aylardır gergin olması, Washington'un önderlik ettiği, Hafter’in Libya sahnesindeki rolünü sona erdirmeye yönelik uluslararası hamleleri yansıtıyor gibi görünüyor.

Mısır Cumhurbaşkanı Sözcüsü Büyükelçi Bassam Rady Perşembe günü yaptığı açıklamada, Devlet Başkanı Sisi'nin "Mısır'ın Libya’daki yeni yürütme otoritesine seçimlere kadar mevcut aşamayı yönetmede başarılı olmasını sağlamak için her alanda ve tüm ikili, bölgesel ve uluslararası forumlarda tam ve mutlak destek verdiğini" vurguladı.

Menfi de Sisi ile görüşmesinde Mısır'ın, Libya krizinin siyasi, askeri ve ekonomik açıdan çözümü arayışında her zaman en belirleyici faktör olduğuna dikkat çekti.

Siyasi kaynaklar, Menfi’nin Fransa’dan sonraki ikinci yurt dışı gezisi olan Mısır’a gelişinin, herhangi bir özel dış gündemle sınırlanmaksızın yeni hükümete daha fazla hareket esnekliği sağlayan yeni bir denge yaratmak için Kahire ile ilişkileri geliştirmeye verdiği önemi yansıttığını belirtiyor.

Kahire'nin bir önceki Fayez el Sarrac başkanlığındaki Ulusal Mutabakat Hükümeti (GNA) ile işbirliği yapma konusundaki isteksizliği ve dolayısıyla Hafter-Salih ikilisi ile yakın ilişkisi Mısır'ın batıdan uzaklaşmayı seçtiği izlenimi yaratmış bu da Sarrac'ın Türkiye ile daha yakın ilişkiler kurmasının yolunu açmıştı.

Mısır hükümeti, geçen ay Kahire'yi ziyaret eden Başbakan Abdülhamid Dibeybe ile Ankara arasında yakın bağlar olduğunu ve yeni hükümetin birçok üyesinin de bu durumun farkında olduğunu biliyor. Bu faktörün Kahire'yi siyasi konumunu iyileştirmeye ve Trablus ile yeni ilişkisini Türk etkisinden korumaya sevk etmesi bekleniyor.

Mısır, Trablus'taki büyükelçiliğini ve Bingazi'deki konsolosluğunu yeniden açmanın pratik adımını şimdiden atarak GNU ile ilişkileri geliştirme ve diplomatik pozisyonunu güçlendirme arzusunu gösterdi.

Menfi’nin Cuma günü Mısır'dan Türkiye'ye gitmesi, siyasi uzlaşmanın başlangıcı olarak Ankara-Kahire ilişkilerindeki yeni dinginlikten yararlanma kararlılığını gösteriyor. Libya krizinin Mısır-Türkiye uzlaşma sürecinin ana gündem maddelerinden biri olduğu düşünülüyor.

Mısır, paralı askerler ve yabancı savaşçıların Libya'dan çıkarılmasında ısrar ediyor ve bu talep, Kahire-Ankara ilişkilerindeki önemli gelişmelerin ardından karşılanmaya yakın.

Perşembe günü Fransız medyası, Türkiye'nin gönderdiği Suriyeli paralı askerlerin Batı Libya'dan çekilmeye başladığını duyurdu.

Gözlemciler, özellikle askeri işbirliği ve tartışmalı deniz sınırını belirleme anlaşmaları yürürlükte olduğu için, bu savaşçıların geri çekilmesinin Türkiye’nin Libya’daki etkisini azaltmayacağını belirtiyor.

Fransa, Almanya ve İtalya dışişleri bakanlarının Perşembe günü Trablus'a yaptığı ziyaret, Türkiye ve Rusya'nın ülkedeki rolünün devamına ilişkin Avrupa’nın endişelerine işaret ediyor.

Mısır Düşünce ve Stratejik Araştırmalar Merkezi'nden Ahmed Aliba, “Başkanlık Konseyi'nin Fransa, Mısır ve Türkiye'ye yaptığı yurt dışı ziyaretlerinin ortak paydası, seçim engellerini aşma konusundaki ilginin ortasında siyasi yol haritasını desteklemek, seçimleri düzenleme, devletin merkezi otoritesini destekleme ve resmi kurumları birleştirme görevini kolaylaştırmak" diyor.

Gözlemciler, yeni Libya otoritesinin iç krizlerini daha kolay çözebilmesi ve Mısır ile Türkiye arasında seçim yapmak zorunda kalmaması için Kahire ile Ankara arasında varılacak bir anlaşmanın Trablus'un çıkarına olduğunu söylüyorlar.

Mısırlı kaynaklar, Kahire'nin şu anda Hafter ve Salih ile aynı safta olmadığını göstermek istese bile roller henüz bitmediği için ikiliyi terk edeceği fikrini dışlıyorlar. Hafter'in daha önce hevesli olmadığı ve rolünü zayıflatacağını düşündüğü askeri teşkilatın birleştirilmesi sorunu var.

Mısır, bu adımın devletin temellerini sağlamlaştırmak ve birliğini korumak için gerekli olduğuna inanıyor ve aynı zamanda doğudan ve batıdan bir dizi profesyonel subay ve askere komuta eden Hafter'in durumuna uygun bir formül bulmanın da gerekli olduğunu düşünüyor. Herhangi bir zorla görevden alma durumu olumsuz etkileyebilir.