'Akar cumhurbaşkanı olursa, Türkiye - ABD ile ittifakını yeniden kurmaya çalışır' - Halil Karaveli

Steven Cook’un Foreign Policy dergisinde kaleme aldığı 'Erdoğan çok hasta, yerini alması en güçlü aday Hulusi Akar' yazısına Halil Karaveli’den cevap geldi.

Orta Asya-Kafkasya Enstitüsü ve İpek Yolu Çalışmaları Programı Ortak Merkezi'nde kıdemli araştırmacı olan ve “Türkiye Neden Otoriter: Atatürk'ten Erdoğan'a” kitabının yazarı Halil Karaveli, makalesinde Akar’ın Silahlı Kuvvetler’deki büyük tasfiyeyi Gülen hareketiyle bağlantılı olduğundan kuşkulandığı kesime yaptığı, bu nedenle Avrasyacı subaylarla işbirliğine gittiğini savundu.

Steven A. Cook yakın tarihli bir Dış Politika makalesinde, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın yeniden seçilmek için fazla hasta olabileceğini ve Milli Savunma Bakanı ve eski Genelkurmay Başkanı Hulusi Akar'ın ülkenin liderliğini üstlenmek için en iyi konumda göründüğünü yazdı.

Ancak Cook, bunun ABD için iyi bir haber olmadığını savundu ve “Kimse Akar'ın ABD'ye dost olmasını beklemesin" diye uyardı.

Cook, Akar'ın "Aşırı milliyetçi, Batı karşıtı bir grup subayla ortak hareket ettiğini" ve "tartışmalı din adamı Fethullah Gülen ile bağlantılı olduğu gerekçesiyle NATO yanlısı askerleri cezalandırdığını yazdı.

Cook, son olarak da Milli Savunma Bakanı’nın "2020 yazında Ankara'yı kendi NATO müttefikleri Yunanistan ve Fransa ile karşı karşıya getiren Akdeniz'deki saldırgan duruşundan doğrudan sorumlu" olduğunu belirtti ve bunları Akar'ın Batı karşıtı olduğunun kanıtı olarak sıraladı.

Ancak Cook, Hulusi Akar'ı yanlış anlıyor. ABD'li politikacıların onun tavsiyesine kulak vermeleri ve Akar'ı ABD'nin düşmanı olarak görmeleri talihsizlik olur. Aksine Akar, cumhurbaşkanı olursa Türkiye'nin ABD ile ittifakını yeniden kurmaya çalışacaktır. Akar. son zamanlarda ABD'yi Orta Doğu'da Batı adına güç projelendirmesi için Türkiye'ye güvenmeye davet etti.

​​Akar, ABD'nin bir müttefike yakışmayan bir şekilde hareket etmesinden yakındı, ancak ABD'ye sırtını dönmedi. O yalnızca Washington'un, 1984'ten beri Türkiye'ye karşı ayaklanma yürüten yasadışı Kürdistan İşçi Partisi'ne (PKK) bağlı Suriye'deki Kürt milisleri finanse etmeyi ve silahlandırmayı bırakması konusunda ısrar etti. 

Cook, Akar’ın “ideolojik olarak Erdoğan ile benzer bir yer”de olduğunu savundu.  Ancak Akar bir İslamcı değil,  muhafazakar bir milliyetçi, tarihsel olarak Türk ordusunda ve devlet kurumundaki baskın güç. Geleneksel olarak, bu grup kesinlikle Amerikan yanlısıdır. Sovyetler Birliği/Rusya'yı Türkiye'ye karşı varoluşsal bir tehdit olarak gördüler ve bu onları Soğuk Savaş sırasında ABD ve NATO'nun korumasını aramaya yöneltti.

Erdoğan'ın partisinin çoğunluğu kaybettiği 2015'ten bu yana, iktidarda kalmak için muhafazakar milliyetçilerin desteğine güveniyor. Muhafazakar milliyetçiler laiktirler, ancak Soğuk Savaş'ta sola karşı yürüttükleri kampanyada ve bugün ulusal birliği güçlendirme girişimlerinde olduğu gibi, devlet çıkarının gerektirdiği düşünüldüğünde dini bir söylem kullanmaktan çekinmezler. . 

Erdoğan'ı bu açıdan özellikle yararlı görüyorlar. Erdoğan da Akar'dan daha az Batı yanlısı değil. ABD'nin son zamanlarda Suriye'deki Kürtleri destekleyerek Türk ordusu ve devletindeki baskın fraksiyonu yabancılaştırdığı doğrudur. Eskiden ABD yanlısı olan muhafazakar milliyetçiler giderek Amerika'yı varoluşsal bir tehdit olarak görmeye başladılar. Washington Suriye'deki Kürt yanlısı politikalarında ısrar ederse, Türk ordusu gerçekten de sonunda şiddetle Batı karşıtı bir güce dönüşebilir.

Ancak Cook'un iddiasının aksine Akar, orduda Amerikan karşıtlarıyla ittifak içinde değildir; onlara karşı çıkıyor. Akar'ın 2016'da orduya sızan ve hükümeti devirmeye çalışan İslamcı Gülen Cemaati'ne karşı ortak bir düşmana karşı Batı karşıtı subaylarla el ele tutuştuğu doğru. 

Cook'un öne sürdüğü gibi, Akar Batı-karşıtı askerlerle ittifak kurmadı. Evet, Akar o  askerlerle işbirliği yaparak Silahlı Kuvvetlere sızmış olan ve 2016’da darbe girişiminde bulunan Gülenci kesimi tasfiye etti. Ve Cook’un ileri sürdüğü gibi Akar bu subayları Amerika veya Avrupa’da yaşadıklarından dolayı deği,l darbecilerle işbirliği yaptıklarından kuşkulandığı için tasfiye etti.

Muhafazakar milliyetçilerin Batı karşıtı hizipleriyle ittifakları geçiciydi ve son tasfiyeler bunun yerine Erdoğan ve Akar'ın Karadeniz bölgesinde Türkiye'yi ABD’ye sevdirmek için yaptıkları hamlelere karşı çıkan Batı karşıtı subayları hedef aldı.

Cook, Türkiye'nin 2020'de Akdeniz'de yaptığı ve NATO müttefikleri Fransa ve Yunanistan ile bir çatışmaya yol açan hamlelerinin arkasında Batı karşıtı bir sebep görme hatasına düşüyor. Ancak Ankara'nın ulusal çıkarlara uygun gördüğü bu hareketlerden Akar'ın sorumlu olması onu Batı'nın düşmanı yapmaz. 

Türkiye'nin ilk cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk kararlı bir şekilde Batı yanlısıydı, ancak Türkiye'yi Doğu Akdeniz'de agresif bir şekilde zorlamaktan çekinmedi ve Türkiye'yi savaşın eşiğine getiren o zamanlar Fransızların elindeki İskenderun eyaleti üzerinde hak iddia etti. 1974'te, bir başka Batı yanlısı Türk lider olan sosyal demokrat Başbakan Bülent Ecevit, Kıbrıs'ın işgali emrini verdiğinde Yunanistan ile savaş riskini aldı.

Cook'un Akar'ı ABD karşıtı olmakla suçlayan politika tavsiyesi ters etki yapıyor. Bu, yalnızca ordudaki Batı karşıtı eğilimleri güçlendirecektir. ABD'nin Akar'la çalışması sadece mümkün olmayacak, aynı zamanda Washington'un, Türk devletindeki geleneksel müttefikleri olan Akar tarzı milliyetçi-muhafazakarlarla uzlaşmasına imkan tanıyacaktır. Aksi takdirde bunlar, yani Rus yanlısı hizip zemin kaybetmez.

Haberin kaynağına buradan ulaşabilirsiniz

Bu blok bozuk ya da eksik. Eksik içeriğe sahip olabilir ya da orijinal modülü etkinleştirmeniz gerekebilir.