Türkiye S-400'e sahip oldukça ABD'den silah satışı yok - Senato Komite Başkanı Menendez

ABD Başkanı Joe Biden'ın Türkiye'de Büyükelçi olması için aday gösterdiği Cumhuriyetçi eski senatör Jeff Flake Senato'nun Dış İlişkiler Komitesinde katıldığı onama toplantısında S-400'lerden insan hakları ihlallerine, Kıbrıs meselesinden Suriyeli Kürtlere kadar birçok konuda Ankara'nın pozisyonlarının karşısında yer aldı. 2001 yılında Temsilciler Meclisi üyesi olarak Kongre'ye giren Flake, 2013 ile 2019 arasında da Arizona'dan senatör olarak görev yaptı. Flake'in siyasetçi geçmişi nedeniyle olsa gerek, Senato'daki oturumda Erdoğan yönetimine oldukça açık eleştirileri art arda sıraladı.

Flake, Kongre tarafından şart koşulan ve 2020 yılının Aralık ayında zamanın başkanı Donald Trump yönetimi tarafından konulan CAATSA ambargolarının Türkiye S-400 savunma silahlarını elinde tuttuğu müddetçe devam etmesi gerektiğini söylerken, son zamanlarda bir kez daha Erdoğan'ın dile getirdiği şekilde yeni bir S-400 sistemi alındığında ise bu durumun yeni CAATSA ambargolarının tetiklemesi gerektiğini kaydetti. 

Diğer yandan Komite lideri Demokrat Bob Menendez'in, ''S-400 sorunu çözülmedikçe Türkiye'ye hiçbir silah satışını mümkün görmüyorum'' demesi dikkat çekti. Menendez, Erdoğan'ın yakın zamanda belirttiği ikinci bir S-400 alımının sözkonusu olduğu bir dönemde başka bir olanak görmediğini de ekledi.

Flake ise, Onama toplantısına katıldığı Dış İlişkiler Komitesinin daha önceki dönemde CAATSA ambargolarını uyguladığı için 'övgüye değen bir iş'' yaptığını, ve bunun ''Türkiye'nin ekonomisine ciddi bir (negatif) etkide bulunduğunu, çünkü savunma sektörünün ekonomi içinde ciddi yer kapladığını, F-35'lerin dışında kalınmasının Türkiye'yi acıttığını, acıtması gerektiğini ve Türkiye'nin bunun farkında olduğunu'' kaydetti.

Komitenin Trump döneminde lideri olan, Cumhuriyetçilerin Senato'da çoğunluğu kaybetmesiyle kıdemli muhalif üye haline gelen Senatör James Risch, kendisinin Senatör Shaheen ile Ankara'ya giderek, Türkiye'nin Rusya'dan S-400 yerine ABD'den Patriotları almasını teklif ettiklerini ama bunun geri çevrildiğini hatırlattı. Türkiye'nin yeniden müttefikliğe geri dönmesini arzu ettiğini söyleyen Risch, ''Erdoğan orada olduğu müddetçe zor'' diyerek sözlerini bitirdi. 

Flake senatörlük döneminde karşı çıktığı Ermeni Soykırımının tanınmasına ile ilgili olarak Komite başkanı Menendez'den gelen soruya karşılık da Ermeni Soykırımını tanıdığını ve göreve başladığı halde de 24 Nisan Soykırımı anma gününde bu etkinliklere katılacağının sinyalini verdi. 

Onama toplantısında hemen sonra ise Türk Dışişleri Bakanlığı resmi Twitter hesabından atılan mesajda Flake'in Ankara tarafından kabul edilmeyebileceğini ima edilerek, 'Agreman' teriminin anlamını yayınladı. Agreman, Dışişleri Bakanlığının yayınladığı açıklamaya göre, bir ülkenin kendisine gönderilen Büyükelçiyi ret anlamına geliyor. 

Flake, yaptığı açıklamada Ankara'nın ''demokraside geri gitmesinin' ve ifade, toplanma ve barışçıl toplanma özgürlüğü konularında negatif trendin rahatsızlık verici olduğunu'' kaydetti. Flake, bu konularda iyileşme için neler yapacağı sorulduğunda ise ''gerçeği güç sahibine söyleyerek, itiraz ederek ve dürüst olarak'' bu sorunları dillendireceğini not etti.

Flake ayrıca ''özgürlüklerin yeniden geri gelmesi ve hukukun üstünlüğünün sağlanması halinde bu durumun ekonomik olarak da  Türkiye'de yatırımı ve uluslararası ortaklıkları artıracağı'' öngörüsünü paylaştı. Büyükelçiliği onandığı takdirde Flake, ''Türkiye'yi ulus içi ve uluslararası insan hakları ve NATO müttefikliği yükümlülüklerinin yerine getirilmesi için Türkiye'yi zorlayacağını'' ifade etti.  

2019 yılının ortasında Ankara'ya gelen ve önceki başkan Donald Trump tarafından aday gösterilen şu anki Büyükelçi David Satterfield ise görevi boyunca Türkiye'deki hiçbir insan hakları veya özgürlük konusunda sesini yükseltmemesi ile hatırlanıyor.

Türkiye ile ABD arasında bazı çok ciddi sorunlar olmasına rağmen Flake Türkiye'nin ''yeri doldurulamaz müttefik, NATO içinde konumlanan ve sürekli değişim içinde bulunan bölgede köprü ve tampon görevi yaptığını'' da söyledi. 

Flake, Türkiye'nin terörist olarak gördüğü Suriyeli Kürt güçleri hakkında  komitede soru soran senatörlerin övgü dolu sözlerine katılırken, bu güçlerin ''IŞİD'e karşı etkili ortak olduğunu'' not etti. Demokrat Senatör Chris Van Hollen, Flake'e soru sorarken, Erdoğan'ın ABD'nin ortağı olan Kürt güçlerini yok etmek için uğraştığını söyledi. Van Hollen, Erdoğan'ın ülkedeki en büyük üçüncü parti olan HDP'yi de kapatmaya çalıştığını hatırlattı. 

Kıbrıs meselesinde de Flake, Maraş'ı iskana açma adımının BM Güvenlik Konseyi kararlarını ihlal ettiğini ifade etti. 

Her iki partiden olan Komite üyelerinin tümü Erdoğan hükümetinin hem içerideki hem de dışarıdaki politikalarını eleştirirken, Türkiye'nin NATO müttefiki olarak da önemine değindiler. Türkiye'nin hapse atılan gazeteciler ve aktivistler açısından Çin'in ardından dünyada ikinci olduğu farklı senatörlerce tekrar edildi ve Flake'in bu konularda iyileştirme olması çözüm bulmasını ve aktif olması istendi. Ama Türkiye'nin ABD'nin Afganistan'dan çekilmesi süreci de dahil olmak üzere askeri ilişkilerde yaptığı yardımlardan da bahsedildi. 

 

Bu blok bozuk ya da eksik. Eksik içeriğe sahip olabilir ya da orijinal modülü etkinleştirmeniz gerekebilir.